Ko'chaga qadam qo'ygan har bir inson avtomatik ravishda piyodaga aylanadi va qonun oldida yo'l harakati ishtirokchisi hisoblanadi. Yo'l harakati xavfsizligi faqatgina haydovchilarga emas, balki piyodalarning harakatlariga ham bevosita bog'liq. PDD qoidalari 2026 talablariga muvofiq, piyodalar ham o'z huquqlarini bilishi va majburiyatlariga qat'iy amal qilishi shart.
Piyodalarning Huquq va Majburiyatlari
Piyodalar yo'llarda xavfsiz harakatlanish huquqiga ega, ammo bu huquq doimiy e'tibor va intizomni talab qiladi.
Asosiy majburiyatlar:
- Trotuardan harakatlanish: Piyodalar trotuarlarda yoki piyodalar yo'lkalarida harakatlanishlari kerak. Ular bo'lmaganda qatnov qismining chetidan yurishga ruxsat etiladi.
- Transport oqimiga qarshi yurish: Aholi punktlaridan tashqarida qatnov qismining chetidan harakatlanayotgan piyodalar transport vositalarining harakatiga qarama-qarshi yo'nalishda yurishlari shart.
- Maxsus transportlarga yo'l berish: Ko'k yoki qizil chirog'i yoqilgan transport vositalari yaqinlashganda, piyodalar qatnov qismini bo'shatishlari shart.
Yo'lni Qayerdan va Qanday Kesib O'tish Kerak
Yo'lni noto'g'ri joydan kesib o'tish — piyodalar ishtirokidagi YTHlarning asosiy sabablaridan biridir.
Amaliy qadamlar:
- Faqat belgilangan joydan o'ting: Yo'lni piyodalar o'tish joylaridan, yer osti va yer usti o'tish joylaridan kesib o'ting.
- To'xtang va baholang: Qatnov qismiga tushishdan oldin albatta to'xtang.
- Chapga va o'ngga qarang: Dastlab chapga, yo'lning o'rtasiga yetganda o'ngga qarang.
- Chalg'ituvchi vositalardan voz keching: Yo'lni kesib o'tayotganda telefondan foydalanish, quloqchinlarda musiqa eshitish qat'iyan man etiladi.
- Svetofor ishoralariga amal qiling: Tartibga solingan o'tish joylarida faqat yashil chiroq yonganda harakatlaning.
Piyodalar O'tish Joylarining Turlari
Har bir turdagi yo'l belgilari sizga to'g'ri orientir olishga yordam beradi.
- Tartibga solingan o'tish joylari: Svetofor yoki tartibga soluvchi orqali boshqariladi. Eng xavfsiz o'tish joyi.
- Tartibga solinmagan o'tish joylari ("Zebra"): Faqat yo'l chiziqlari va belgilari bilan ajratilgan. Piyoda ustunlikka ega, ammo xavfsizlikni o'zi ta'minlashi kerak.
- Yer osti va yer usti o'tish joylari: Mutlaq xavfsiz zonalar. 100 metr masofada shunday joy bo'lsa, qatnov qismidan o'tish taqiqlanadi.
Tungi Vaqtda Xavfsizlik Qoidalari
Statistikaga ko'ra, eng og'ir oqibatli YTHlar aynan qorong'i vaqtda sodir bo'ladi. Tunda qora kiyimdagi piyoda haydovchiga atigi 15-20 metr qolganda ko'rinadi.
Hayotni saqlab qoluvchi qoidalar:
- Nur qaytaruvchi elementlar (flikerlar): Kiyimga maxsus nur qaytaruvchi tasmalar taqing. Fliker bilan piyoda 300 metrgacha masofadan ko'rinadi.
- Yaxshi yoritilgan ko'chalardan harakatlanish: Iloji boricha qorong'i joylardan chetlaning.
Bolalar va Keksalar Uchun Qo'shimcha Qoidalar
Bolalar va keksalar yo'l harakatining eng zaif ishtirokchilari hisoblanadi.
- Bolalar harakati: Yo'lni kesib o'tayotganda yosh bolalarning bilagidan mahkam ushlang. Qoidalarni yoshligidan amaliy o'rgating.
- Keksalarga yordam: Yoshi katta insonlarga yo'lni kesib o'tishda yordam taklif qiling.
Jarimalar
Qoidalarga rioya qilmaslik moliyaviy sanksiyalarga ham sabab bo'ladi. Lex.uz portalida rasmiy huquqiy hujjatlar bilan tanishish mumkin.
- Yo'lning belgilanmagan joyidan kesib o'tish uchun jarima belgilangan.
- Mast holda qoidabuzarlik qilsa, jarima miqdori oshadi.
- YHXB.uz muntazam ravishda profilaktik tadbirlar o'tkazib boradi.
Barcha dolzarb jarimalar haqida jarimalar jadvali 2026 maqolamizdan bilib oling.
Yo'l harakati qoidalarini o'zlashtirish va imtihonlarga tayyorlanish uchun OsonPrava ilovasiga o'ting.
