O'zbekistonda transport vositalarini boshqarish madaniyatini oshirish va yo'llarda xavfsizlikni ta'minlash maqsadida jarimalar tizimi muntazam takomillashtirib borilmoqda. Agar siz haydovchi bo'lsangiz, YHQ qoidalari bilan doimiy ravishda tanishib borishingiz shart.
BHM tushunchasi
BHM — Bazaviy hisoblash miqdori. O'zbekistonda jarimalar BHMga nisbatan koeffitsiyentlarda hisoblanadi. 2026-yil holatiga 1 BHM = 412 000 so'm etib belgilangan.
Chegirmalar tizimi
- 50% chegirma: Jarima xabarnomasi kelgan kundan boshlab dastlabki 15 kun ichida to'lansa.
- 30% chegirma: 16-kundan 30-kungacha to'lansa.
- 30 kundan o'tgach, jarima to'liq (100%) undiriladi.
Eslatma: Chegirmalar mast holda boshqarish kabi og'ir qoidabuzarliklarga tatbiq etilmaydi.
Asosiy jarimalar jadvali
| Qoidabuzarlik | Jarima (BHM) | To'liq summa | 50% chegirma |
|---|---|---|---|
| Xavfsizlik kamarini taqmaslik | 0.5 | 206 000 | 103 000 |
| Piyodalar o'tish joyida to'xtamaslik | 0.5 | 206 000 | 103 000 |
| Rulda telefondan foydalanish | 3 | 1 236 000 | 618 000 |
| Qizil chiroqda o'tish | 2 | 824 000 | 412 000 |
| Belgilanmagan joyda to'xtash | 2 | 824 000 | 412 000 |
| Qarama-qarshi yo'lakka chiqish | 10 | 4 120 000 | 2 060 000 |
| OSAGO yo'qligi | 1 | 412 000 | 206 000 |
| Ruxsatsiz tonirovka | 25 | 10 300 000 | 5 150 000 |
Tezlik oshirish uchun jarimalar
Ruxsat etilgan tezlik chegaralariga amal qilish majburiydir:
- 20 km/soatgacha oshirish: 1 BHM (412 000 so'm)
- 20-40 km/soat oshirish: 5 BHM (2 060 000 so'm). Takrorlansa 15 BHM yoki huquqdan mahrum etish.
- 40 km/soatdan yuqori oshirish: 9 BHM (3 708 000 so'm). Takrorlansa 25 BHM va 2 yilgacha huquqdan mahrum etish.
Piyodalar o'tish joyida to'xtamaslik
Haydovchi piyodalar o'tish joyida odamlarga yo'l bermasa — 0.5 BHM (206 000 so'm). Garchi summa kichik ko'rinsa-da, bu qoidani e'tiborsiz qoldirish jinoyat ishiga olib kelishi mumkin.
Haydovchilik guvohnomasiz haydash
Haydovchi huquqlari va majburiyatlarini yaxshi tushunish muhim:
- Hujjatni uyda unutish: 1 BHM (412 000 so'm)
- Guvohnoma olmagan holda haydash: 5 BHM (2 060 000 so'm) + mashina jarima maydonchasiga.
Agar hali guvohnoma olmagan bo'lsangiz, prava olish tartibi bilan tanishing.
Ichkilik holida haydash
Eng og'ir qoidabuzarlik — qonun hech qanday chegirma bermaydi:
- Jazo: 25 BHM (10 300 000 so'm) + boshqarish huquqidan 1.5-3 yilgacha mahrum etish.
- Mast shaxsga avtomobil topshirgan egasi ham xuddi shunday jazoga tortiladi.
Jarimalarni onlayn tekshirish va to'lash
Jarimalarni aniqlash va to'lash uchun bankda navbat kutish shart emas:
- my.gov.uz: Davlat raqami va texpasport ma'lumotlarini kiritib, jarimalarni bepul tekshiring va onlayn to'lang.
- To'lov ilovalari (Payme, Click, Uzum): "Davlat xizmatlari" bo'limidan foydalaning.
- Rasmiy saytlar: lex.uz va yhxb.uz saytlarida huquqiy asoslar bilan tanishing.
Xulosa
Avtomobil boshqarish ulkan mas'uliyatdir. Qoidalarga amal qilish orqali siz moliyaviy barqarorligingizni va odamlar hayotini asraysiz.
Imtihonlarga oson tayyorlanish uchun OsonPrava botiga o'ting.
